Fjármálalæsi

Fjármálalæsi er geta hvers og eins einstaklings til að greina valkosti í fjármálum sínum, fjalla um peninga og meðferð þeirra án vandræða, skipuleggja sig fram í tímann og bregðast snögglega við breytingum á aðstæðum í hinu stóra efnahagsumhverfi. Allir geta verið læsir á sín fjármál og geta það, með réttu...

Kredit og debet

…kredit þýðir í hagfræðimáli „innlögn“ eða „innlagt verðmæti.“ Það er skrýtið því þegar þú notar kreditkort ferðu í skuld við bankann þinn, sem í raun og veru lánar þér fyrir viðskipum þínum. Orðið kredit er ævafornt orð og á rætur sínar að rekja í forngrísku þar sem orðið credo þýðir að trúa. Notkun orðsins á...

Kreditkort/Debetkort

Í dag hafa greiðslukortin tekið yfir sem almennur greiðslumáti. Debetkort er í raun staðgreiðslukort. Með því að nota það greiðir þú vöruna strax. Greiðslukortafyrirtækið sér um að millifæra upphæðina af reikningnum þínum yfir á reikning þess sem þú verslar við, gegn þóknun. Öfugt er farið með kreditkortin en þar lánar bankinn þér fyrir viðskiptunum og...

Verðbólga

Verðbólga er þegar almennt verðlag hækkar í sífellu yfir langt tímabil. Hagstofa Íslands sér um að taka mánaðarlega saman meðalverð á nauðsynlegum vörum og þjónustu. Það er reiknað í mismunandi vísitölur eftir ýmsum flokkum en vísitala er mælitala sem sýnir breytingu á (verð) gildi á tilteknum...

Sparnaður

Sparnaður er sá hluti tekna (einstaklings eða- félags) sem ekki er ráðstafað strax til neyslu. Á ensku þýðir sparnaður savings, sem beinþýtt má segja að sé „björgun“ – að bjarga fé frá eyðslu. Það er mjög skynsamlegt að spara og margborgar sig eins og dæmin sanna. Svo notað sé myndrænt dæmi úr íslensku þjóðfélagi má ímynda...

Banki

Banki er peningastofnun af sérstakri gerð sem tekur við peningum til ávöxtunar og lánar þá aftur gegn vöxtum. Bankar er nauðsynlegir í því hagkerfi sem er ríkjandi í heiminum í dag. Banki hefur það hlutverk að gæta peninga þeirra sem lagt hafa þá inn, það er sparifjáreigenda, og ávaxta peningana þannig að hægt sé að greiða...

Vextir

Vextir er í raun leigugjald á peningum. Þegar banki lánar einstaklingi tiltekna peningaupphæð leggur hann vexti á upphæðina sem í raun og veru er leigugjald fyrir afnotum einstaklingsins af peningnum. Að sama skapi býður banki upp á vexti á tiltekna peningaupphæð sem einstaklingur leggur inn til geymslu í banka. Þá er einstaklingurinn í raun og veru...

Peningalán

Peningalán eru einfaldlega lán eins aðila til annars. Flest lán eru afgreidd í gegnum fjármálastofnanir, oftast banka. Algengustu lánin eru innlán, þegar fólk leggur „peningana sína inn í banka“. Í raun er fólk þá að lána bankanum peninga til geymslu og fær vexti í greiðslu fyrir vikið. Útlán er hins vegar þegar banki lánar út samkvæmt ýmsum...